Αθήνα, Ελλάδα–Η HIAS Ελλάδος εκπροσώπησε χθες, 05-03-2026, ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Κακουργημάτων Ανατολικής Κρήτης τον A.Α., έναν Σουδανό πολίτη κατηγορούμενο για τα αδικήματα της παράνομης μεταφοράς αλλοδαπών στην Ελλάδα από κερδοσκοπία και της παράνομης εισόδου στη χώρα.

O A.Α. έφθασε στην Ελλάδα με τη σύζυγό του τον Σεπτέμβριο του 2025, απευθείας συνελήφθη και παρέμεινε έως σήμερα προσωρινά κρατούμενος σε σωφρονιστικά καταστήματα, σε αναμονή της δίκης του. Πρόκειται για αιτούντα άσυλο που διέφυγε από το Σουδάν λόγω του πολέμου, αλλά και λόγω ατομικών διώξεων σχετιζόμενων με τη φυλετική καταγωγή και τη θρησκεία του, καθώς επρόκειτο για μουσουλμάνο που μεταστράφηκε στον χριστιανισμό. Στη Λιβύη έζησε για λίγους μήνες, υπό άθλιες συνθήκες, σε ένα κατάλυμα χωρίς νερό και ρεύμα, καταφέρνοντας ο ίδιος και η σύζυγός του να βρουν μόνο περιστασιακά μεροκάματα για τον βιοπορισμό τους. Ουδέποτε μπόρεσαν να αποκτήσουν πρόσβαση σε διαδικασίες χορήγησης ασύλου. Κάτω από τις συνθήκες αυτές, απειλούμενοι ταυτόχρονα με επαναπροώθηση στο εμπόλεμο Σουδάν λόγω της έλλειψης νόμιμου καθεστώτος διαμονής στη Λιβύη, δεν είχαν άλλη επιλογή παρά να αναζητήσουν μια λύση για να συνεχίσουν με ασφάλεια και αξιοπρέπεια τη ζωή τους.

Την ημέρα της αναχώρησής τους, ο A.Α. και η σύζυγός του οδηγήθηκαν σε απομονωμένη ακτή μαζί με άλλους μεταφερόμενους. Εκεί, οι διακινητές, επιλέγοντας τυχαία ανάμεσα στα μεταφερόμενα άτομα, διέταξαν τον A.Α. να οδηγήσει το σκάφος. Όταν αυτός αρνήθηκε, τον χτύπησαν βάναυσα και τον απείλησαν με όπλα. Έφθασαν να βιαιοπραγήσουν επάνω στη σύζυγό του και να τον απειλήσουν με τον βιασμό της, μην αφήνοντάς του καμία άλλη επιλογή παρά να πάρει το πηδάλιο του σκάφους που θα τους μετέφερε στην Ελλάδα.

Το Δικαστήριο αθώωσε τον A.Α., αποδεχόμενο ότι ήταν η κατάσταση ανάγκης αυτή που τον οδήγησε να υποκύψει στις απειλές των διακινητών∙ αρχικά για να διαφυλάξει τη ζωή και τη σωματική ακεραιότητα του ιδίου και της συζύγου του και εν συνεχεία προκειμένου το ακατάλληλο για τέτοιο ταξίδι μικρό σκάφος τους να μην μείνει ακυβέρνητο στην ανοικτή θάλασσα, με τραγικές συνέπειες για τη ζωή του ιδίου και των συνεπιβαινόντων του.

Η συνθήκη που αντιμετώπισε ο A.Α. δεν είναι μοναδική. Οι τακτικές των διακινητών είναι γνωστές και πάγιες τα τελευταία χρόνια. Δεκάδες πρόσφυγες βρίσκονται συστηματικά αντιμέτωποι με αντίστοιχες κατηγορίες, όταν το μόνο που τελικά επιδιώκουν είναι να βρεθούν οι ίδιοι σε ασφαλή χώρα ασύλου, μην αποβλέποντας ούτε αποκομίζοντας κανένα άλλο όφελος. Ταυτόχρονα, το Σουδάν εν προκειμένω είναι μια από τις κατεξοχήν χώρες προέλευσης προσφύγων σήμερα, με ποσοστό αναγνώρισής τους από την Υπηρεσία Ασύλου που αγγίζει το 100%. Θα περίμενε κανείς αυτά τα δεδομένα να λαμβάνονται πλέον υπόψιν από τις διωκτικές αρχές. Αντ’ αυτού, πρόσφυγες δικάζονται και συχνά καταδικάζονται σε εξοντωτικές ποινές, με μόνα αποδεικτικά στοιχεία συνοπτικές μαρτυρικές καταθέσεις ληφθείσες από τις λιμενικές αρχές, από μάρτυρες συνεπιβάτες τους που δεν καλούνται ποτέ στο ακροατήριο του Δικαστηρίου να καταθέσουν, κατά παράβαση της σχετικής νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η HIAS Ελλάδος χαιρετίζει κάθε δικαίωση των εντολέων της από τέτοιες αστήρικτες κατηγορίες. Ταυτόχρονα, εξακολουθεί να τονίζει την ανάγκη δημιουργίας ασφαλών διόδων που θα επιτρέπουν στους πρόσφυγες να αναζητούν προστασία σε χώρες ασφαλείς, με εμπεδωμένα δικαιοκρατικά συστήματα, αντί να πέφτουν θύματα κυκλωμάτων διακινητών και να διακινδυνεύουν τη ζωή τους.

Για περαιτέρω πληροφορίες
Έφη Θάνου
effie.thanou@hias.org